الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

186

تفسير مجمع البيان (فارسى)

است . ما از شما اطمينان نداريم و ممكن است مكرى باشد . اگر مىخواهى با تو پيمان ببنديم ، اين دو بت را سجده كن و به آنها ايمان بياور ، وى سجده كرد . اين است معناى : « يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ » . سپس كعب به اهل مكه گفت : سى تن از شما و سى تن از ما سينه‌هاى خود را به ديوار كعبه مىچسبانيم و با پروردگار خانه پيمان مىبنديم كه در راه جنگ با محمد ص كوشش كنيم . پس در اين مورد ابو سفيان به كعب گفت تو كتاب مىخوانى و علم دارى و ما امى هستيم و چيزى نمىدانيم آيا ما هدايت يافته‌تر و به حق نزديكتريم يا محمد ص ؟ كعب گفت : دين خود را بر من عرضه كنيد . ابو سفيان گفت : ما براى حاجيان ، شتران برجسته كوهان ، نحر مىكنيم و به آنها آب مىدهيم و ميهمان را گرامى مىداريم و اسير را آزاد مىكنيم و صلهء رحم مىكنيم و عمرهء خانه خدا و طواف بجاى مىآوريم و اهل حرم هستيم . محمد از دين پدرانش دست كشيد و قطع رحم كرد و از حرم جدا شد . دين ما قديم و دين او جديد است . كعب گفت : به خدا شما هدايت يافته‌تر از محمد ص هستيد . از اينرو اين آيه‌ها نازل گرديدند . مقصود بنا بر اين ، مقصود كعب بن اشرف و جمعى از يهوديان است كه با او بودند ، از اينرو خداوند كارهاى قبيح آنها را بيان مىكند و بر زشتىهاى گذشتهء آنها زشتىهاى ديگرى افزوده ، مىفرمايد : أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ : اينها به جبت و طاغوت كه نام دو بت از بتهاى قريش است ايمان مىآورند و كعب بن اشرف براى آنها سجده مىكند . وَ يَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا : عكرمه و جماعتى از مفسران گويند : آنها به ابو سفيان و يارانش گويند اينها از محمد ص و اصحابش به راه دين نزديكترند . ابن عباس گويد : مقصود حى بن اخطب و كعب بن اشرف و سلام بن ابى الحقيق و ابو رافع در جماعتى از علماى يهود است و جبت ، بتها و طاغوت ، آنهايى هستند كه به دروغ مطالبى از زبان بتها براى مردم ، بيان مىكردند .